Als je mensen vraagt wat ze plezier geeft op het werk, dan worden collega’s vaak genoemd. Bedoeld wordt samen koffie drinken, een praatje maken, soms lief en leed delen, maar ook elkaar helpen, voor elkaar invallen, en van elkaar leren.

Onder druk van efficiency-slagen en verhoogde prestatienormen is het gemakkelijk om te bezuinigen op koffie, tijd voor koffie, werkoverleg, elkaar helpen, etc. Dit is echter een korte termijn benadering die al snel nadelig uitpakt.

Menselijk contact is voor veel mensen belangrijk, en voor velen zelfs een belangrijke reden om aan het arbeidsproces deel te nemen. Als tijd voor collega’s in het geding komt, verdwijnt het plezier van contact en daalt vaak de betrokkenheid en loyaliteit aan de organisatie, met verloop of ziekteverzuim als mogelijke consequenties.

Collegiale contacten zijn belangrijk voor het algemene organisatieklimaat. Als mensen met elkaar praten over wat hun persoonlijk bezighoudt, hun familie, hun hobbies, etc. is dat belangrijk voor het opbouwen en onderhouden van relaties. Hoe beter die relaties, hoe beter met uitdagingen van problemen of verandering kan worden omgegaan. Als het spannend wordt is het belangrijk dat je op mensen kan vertrouwen, en dat kun je beter als je een relatie met ze hebt.

Door gesprekken bij de koffieautomaat, de watercooler en in het rookhok ontstaan vaak informele informatiestromen. Mensen horen over elkaars bezigheden en kunnen elkaar verwijzen naar anderen die nuttige contacten kunnen zijn, maar tot dan toe onbekend waren. Portiers, facilitaire medewerkers of ‘oliemannetjes’ kunnen ook een belangrijke rol spelen in dit informele circuit. Informele contacten kunnen vaak leiden tot snelle en creatieve oplossingen die via het formele circuit niet gauw zouden zijn gevonden.

Collega’s kunnen ook elkaar helpen in hun werk. Ze kunnen elkaar challengen, kwaliteit controleren, klankborden, of elkaar nieuwe dingen leren. Dit bevordert de kwaliteit van het werk. Als het een ervaren persoon een kwartier kost om iemand iets te leren of uit te leggen waar deze persoon anders langer over had gedaan om het zelf uit te vinden of het op een minder efficiente manier zou doen, verbetert de efficiency van de organisatie als geheel.

Praatjes met collega’s zijn dus dubbel en dwars de ‘investering’ in tijd waard. Wat je ervoor terug krijgt is:
– betere relaties
– meer onderling vertrouwen
– meer (informele) informatiestromen
– snellere en betere oplossingen bij problemen of veranderingen
– meer betrokkenheid en loyaliteit bij de organisatie

Bezuinigen op koffie en tijd voor koffie is kortzichtig. Het idee dat je 100% effectief kan werken is een illusie van ‘speadsheet-management’, die bovendien essentiële aspecten buiten beschouwing laat. Mensen hebben tijd nodig voor contacten en adempauze. Dat geeft energie voor beter werk. En dat verhoogt de prestaties en resultaten.

Druk opvoeren, hogere prestatienormen, en bezuinigingen maken vaak dat mensen zich meer op hun werk richten en minder tijd hebben voor collega’s. Zo ontstaat er makkelijk een situatie van ‘sub-optimalisatie’ waarin ieder in z’n eigen kleine cirkeltje gaat en de noodzakelijke kruisbestuiving in het geding komt. Iedereen is dan heel druk met werk, maar als geheel schiet de organisatie niet erg op.

Mijn ervaring is dat juist als de druk omhoog gaat, het belangrijk is om pauze en ruimte te creeren, letterlijk en figuurlijk. Door samen, collegiaal de situatie te bekijken en de kennis en ervaring van een ieder te gebruiken, komen de beste oplossingen. ‘Wisdom of the crowd’, of ‘crowd sourcing’ heet dat tegenwoordig. Of gewoon ouderwetse collegialiteit….

Collegialiteit is één van de Zeven Bronnen van Arbeidsvreugde: beter presteren en meer plezier in je werk. Hans Uijen is gecertificeerd Arbeidsvreugde-coach. http://www.realizing.nl

Op 15 november 2011 is er een Masterclass Werken met meer plezier en beter presteren, met de Zeven Bronnen van Arbeidsvreugde
http://events.linkedin.com/Masterclass-Werken-met-meer-plezier-en/pub/836164